ГЛАС РАЗУМА

Постови

Dogodilo se na današnji dan

Danas je subota, 7. mart, 2026. 1573 - Potpisivanjem mira u Carigradu završen je rat Turske i Venecije, kojoj su Turci 1571. preoteli Kipar. 1765 - Rođen je francuski hemičar Žozef Nisefor Nieps, pionir fotografije. Usavršavajući litografiju od 1813. do 1820, prvi je u svetu uspeo da fiksira sliku dobijenu u mračnoj komori pomoću posrebrene bakarne ploče prekrivene osetljivim slojem asfaltnog laka. 1785 - Rođen je italijanski pisac Alesandro Manconi. Prvi je u italijanskoj književnosti seljacima dodelio ulogu literarnih junaka. Nastojao je da književni jezik bude sredstvo komunikacije ne samo za odabrane već da bude opšterazumljiv. Zalagao se za ujedinjenje Italije, podržavajući nacionalni pokret "Rizorđimento" (preporod) četrdesetih godina 19. veka. Dela: roman "Verenici", posmrtna oda Napoleonu I "Svete himne", drame "Grof Karmanjola", "Adelki". 1793 - Revolucionarna Francuska objavil...

Fudbalske legende Partizana: Branko Zebec

- 6.3.26

Rođen je 17. maja 1929. godine u Zagrebu, u kome je i umro 26. septembra 1988. godine. Osvojio je kao igrač tri kupa, 1952, 1954. i 1957. godine. Od strane navijača Partizana, izabran u idealan tim svih vremena. U Partizan je stigao 1952. godine iz zagrebačkog Borca (današnji NK Zagreb), gde je već stekao status reprezentativca, pa je predstavljao veliko pojačanje. Igrao je uglavnom na poziciji levog krila, ali, po potrebi i na mestu napadača ili polušpica. Ipak, posle nekoliko sezona u Partizanu, u jednom trenutku, a na predlog Stjepana Bobeka, Zebec je postavljen na mesto centarhalfa. I odlično se pokazao u ulozi odbrambenog igrača, pa će na ovoj poziciji igrati do kraja karijere, kako u Partizanu, tako i u reprezentaciji. U Partizanu je ostao do sezone 1958/59, tačnije do decembra 1958. kada je klub raskinuo ugovor sa jednim od svojih najboljih fudbalera. Na kraju ove sezone Zebec prelazi u Crvenu zvezdu, gde će ostati dve sezone, a zatim odlazi u Alemaniju iz Ahena u kojoj će ...

Dogodilo se na današnji dan

- 6.3.26

Danas je petak, 6. mart, 2026. 1475 - Rođen je italijanski vajar, slikar, arhitekta i pisac Mikelanđelo Buonaroti, jedan od najvećih umetnika renesanse. U kamenu je klesao savršene proporcije ljudskog tela. U Sikstinskoj kapeli u Vatikanu oslikao je prizore iz Starog zaveta, uključujući ogromni "Strašni sud". Sagradio je Lorencovu biblioteku u Firenci, u Rimu je projektovao trg Kampodiljo, dovršio je palatu Farneze i radio na crkvi Svetog Petra. Pisao je stihove ("Soneti", "Madrigali"). Skulpture: "David", "Mojsije", "Robovi", "Jutro", "Veče", "Dan", "Noć", "Pijeta". 1480 - U Toledu je potpisan sporazum kojim je Španija priznala portugalsko osvajanje Maroka, a Portugal se odrekao pretenzija prema Kanarskim ostrvima. 1619 - Rođen je francuski pisac Sirano de Beržerak, čija su dela kombinacija političke satire i fantazije. Teško je ranjen 1640. zbog čega je n...

Milton sam sleteo u Beograd: "Bilo je strašno"...

- 5.3.26

Jedan od trojice Partizanova Amerikanaca zaglavljenih u Dubaiju zakoračio je na beogradsko tlo. Kako i sam kaže, trebaće mu još vremena da se postane svestan svega što ga je u Persijskom zalivu snašlo. Milton je prvim letom iz Ljubljane stigao u prestonicu Srbije, dok će se Duejn Vašington i Dilan Osetkovski ukrcati na naredni avion koji polazi iz Slovenije. „Ne znam, nisam imao vremena da se sve slegne u glavi – tek smo sleteli. Ali, drago mi je da sam izašao iz svega toga. Jedva čekam i da se moji saigrači vrate bezbedno u Beograd. Takođe, ne mogu da dočekam da se pridružimo timu i konačno ponovo zaigramo košarku“, rekao je košarkaš iz Oklahome u razgovoru za Meridian sport. Nije NBA veteran imao priliku da u odsustvu šutira na koš, međutim o tome i nije stigao da razmišlja usled ratnog stanja. „Mogao sam da dižem tegove i radim kardio, ali nisam imao košarkaške patike i dvoranu. Bilo je prilično ludo. Nisam baš ni razmišljao o svemu. Samo mi je drago da smo se vratili bezbe...

Napad na bolnicu u Teheranu: Oštećen centar za VTO, evakuisana novorođenčad

- 5.3.26

Gandijeva bolnica u centru Teherana teško je oštećena u vazdušnim napadima koje su, prema iranskim izveštajima, izvele Sjedinjene Američke Države i Izrael. Bolničke vlasti su saopštile da je specijalizovani centar za vantelesnu oplodnju gotovo potpuno uništen, preneo je "Press tv". U napadu je pogođena i obližnja stambena zgrada, dok su medicinski radnici hitno evakuisali novorođenčad iz inkubatora. Snimci objavljeni nakon napada prikazuju medicinsko osoblje kako premešta bebe u kola hitne pomoći, dok su pripadnici iranskog Crvenog polumeseca radili na njihovom izvlačenju iz oštećenih bolničkih prostorija. Portparol iranskog Ministarstva zdravlja Hosein Kermanpur rekao je da su pacijenti i medicinsko osoblje bili primorani da napuste bolnicu nakon eksplozija u njenoj blizini. "Pacijente su negovatelji nosili u naručju dok su izlazili na ulice ispunjene dimom nakon eksplozija projektila u blizini bolnice", naveo je Kermanpur u objavi na društvenoj mreži X...

Rat na Bliskom istoku: Nova, opasnija faza

- 5.3.26

Rat na Bliskom istoku ulazi u novu, opasniju fazu. Nakon koordinisanih udara Sjedinjenih Država i Izraela na ciljeve u Iranu, Teheran odgovara raketama i dronovima širom regiona, dok se sukob širi i na Liban, Persijski zaliv i američke vojne baze. Sve je počelo krajem februara kada su izraelske i američke snage pokrenule veliku operaciju protiv iranskih vojnih i državnih struktura, u kojoj je ubijen i vrhovni vođa Irana Ali Hamnei. Od tada se region nalazi u spirali uzvratnih udara: Iran gađa američke baze i saveznike u Zalivu, dok Izrael najavljuje nastavak kampanje protiv hiljada ciljeva povezanih sa iranskim režimom. U međuvremenu, civilne žrtve rastu, globalna tržišta reaguje na nestabilnost energetskih tokova, a zapadne zemlje evakuišu svoje državljane iz regiona. Prema podacima nezavisne organizacije NetBlocks, Iranski internet ostaje na oko 1 odsto uobičajenog nivoa više od 120 sati. Povezanost računara u ovoj zemlji internetom praktično je paralizovana. NetBlocks navodi da...

Rusija poziva na prekid neprijateljstava i zaustavljanje napada na Bliskom istoku

- 5.3.26

Rusko Ministarstvo spoljnih poslova saopštilo je da je jedini način da se spreči dalja destabilizacija Bliskog istoka okončanje američkih i izraelskih napada na Iran. "Jasno je da je jedini način da se spreči dalje klizanje regiona u ponor destabilizacije zaustavljanje agresije Sjedinjenih Američkih Država i Izraela, koja je pokrenula lančanu reakciju patnje za Arape", navelo je to ministarstvo, prenosi Ria novosti. U saopštenju se takođe poziva na hitan prekid neprijateljstava i ističe se da su napadi na civilne objekte i civile "potpuno neprihvatljivi". "Rusija još jednom poziva sve strane u trenutnoj konfrontaciji da odmah prekinu neprijateljstva, uključujući neprihvatljive udare na teritoriji arapskih država Persijskog zaliva", dodato je. Napadi SAD i Izraela na ciljeve u Iranu, uključujući Teheran, počeli su 28. februara i izazvali civilne žrtve, dok Iran uzvraća napadima na izraelskoj teritoriji i američke vojne mete u regionu. U jedn...

Fudbalske legende Partizana: Miloš Đelmaš

- 5.3.26

Miloš Đelmaš je rođen 4. juna 1960. godine, sa Partizanom je osvojio tri titule šampiona - 1983, 1986. i 1987. godine. Došao je u Partizan kao 18 - godišnjak iz nižerazrednog Beograda sa Karaburme i debitovao u sezoni 1979/80, kada je na gostovanju Dinamu odigrao poslednjih 20 - ak minuta, zamenivši Slobodana Santrača. Svoje najbolje partije Đelmaš je pružao u dve poslednje sezone u Partizanu. Bio je klasično desno krilo, brzina, prodor i odličan centaršut bile su mu glavne odlike. Takođe, pamtimo ga i kao odličnog izvođača penala. Iz Partizana, Đelmaš je otišao u Nicu, a karijeru je završo u nemačkom drugoligašu Hanoveru. Malo nakon odlaska iz Partizana, zabeležio je svoj jedini nastup za reprezentaciju Jugoslavije, kada je odigrao poslednjih pola sata prijateljske utakmice protiv Italije u Pizi.

Dogodilo se na današnji dan

- 5.3.26

Danas je četvrtak, 5. mart, 2026. 1133 - Rođen je engleski kralj Henri II Plantagenet, osnivač dinastije Plantageneta, koji je tokom vladavine od 1154. do smrti 1189. reformom sudstva znatno ojačao kraljevsku vlast. Pre stupanja na engleski presto, 1150. postao je vojvoda od Normandije, 1151. grof od Anžua, a 1152. vojvoda od Akvitanije. Započeo je osvajanje Irske i proširio vlast Engleske na zapadne delove Francuske, ali je njegovu vladavinu karakterisao i niz sukoba koji su mu poljuljali autoritet. Naredio je 1170. pogubljenje kenterberijskog nadbiskupa Tomasa Beketa, svojevremeno bliskog prijatelja, zbog toga što je odbio da položi zakletvu na kraljeva "Klarendonska pravila" o odnosima crkve i države, protiveći se ograničavanju crkvene vlasti. Oštro se sukobljavao i sa suprugom Elinor od Akvitanije, koju je 1174. bacio u tamnicu, a sinove, buduće kraljeve Ričarda I Lavlje srce i Jovana Bez Zemlje, optužio je za zaveru. ...

Eskalacija rata na Bliskom istoku: Teheran pod udarima – Iran uzvraća

- 4.3.26

Sukobi na Bliskom istoku ne jenjavaju. Dok Sjedinjene Američke Države i Izrael nastavljaju vazdušne udare na ciljeve u Iranu, a iranske snage odgovaraju napadima na izraelske gradove i američke vojne baze širom regiona. Prema navodima medija, gotovo nijedan deo Teherana nije bio pošteđen bombardovanja. Iran je potom izveo napade na američke baze i diplomatske objekte u regionu. Izraelska vojska je saopštila da je tokom dva dana pogodila više od 250 ciljeva organizacije Hezbolah u Libanu. Navedeno je da je Hezbolah, koji uživa podršku Irana, tokom noći ispalio rakete na Izrael, javlja AP. Nastavićemo napade na Hezbolah dok pretnja ne bude uklonjena. Nemamo problem sa narodom Libana, koji plaća cenu umesto iranskog režima, poručila je izraelska armija. Izraelska vojska je danas saopštila da je tokom dva dana pogodila više od 250 ciljeva organizacije Hezbolah u Libanu Najmanje 101 osoba vodi se kao nestala, dok je 78 ljudi povređeno nakon napada podmornice na iranski brod u vodama ko...

Fudbalske legende Partizana: Velibor Vasović

- 4.3.26

Velibor Vasović je rođen 3. oktobra 1939. godine u Požarevcu, a umro 4. marta 2002. godine u Beogradu. Sa Partizanom je osvojio 4 titule prvaka i igrao u finlu Kupa evropskih šampiona, 1966. godine. Od strane navijača izabran je u idealan tim Partizana svih vremena. Verovatno najkontroverzniji fudbaler Partizana ikada. Fudbal je počeo da trenira u Partizanu kao petnaestogodišnjak i jedna je od čuvenih Matekalovih "beba". Debituje u sezoni 1958/59, od naredne je starter i to je sve do senzacionalnog prelaska u Crvenu zvezdu u leto 1963. godine i to nakon treće uzastopne titule sa Partizanom. Za večitog rivala igrao je samo jednu polusezonu (standardno), pa se naredne godine vraća u matični klub, da bi osvojio još jednu titulu. S obzirom da je Zvezda bila prvak u sezoni sa Vasovićem, ispada da je Velibor Vasović jedini fudbaler koji je osvojio 5 uzastopnih titula prvaka Jugoslavije. Igrao je na poziciji libera, nije bio veliki tehničar niti naročito brz, ali je sve nadoknađiva...

Dogodilo se na današnji dan

- 4.3.26

Danas je sreda, 4. mart, 2026. 1193 - Umro je arapski državnik i vojskovođa Saladin, sultan Egipta i Sirije, osnivač dinastije Ejubida, koji je 1187. porazio krstaše kod Hatina i osvojio veliki deo Sirije i Palestinu s Jerusalimom. Tako je posle 88 godina okončao franačku okupaciju Jerusalima, što je izazvalo Treći krstaški rat. Važio je za mudrog i verski tolerantnog vladara. Saladin je do danas ostao mitska ličnost arapske istorije i kulture, iako po etničkom poreklu nije bio Arapin nego Kurd. 1461 - U engleskom "Ratu ruža" Edvard od Jorka preuzeo je presto kao kralj Edvard IV. 1678 - Rođen je italijanski kompozitor i violinski virtuoz Antonio Vivaldi. Po profesiji bio je sveštenik u Veneciji. Tipičan je predstavnik zrelog baroka. Nije bio poznat samo kao sjajan i veoma plodan kompozitor već je oduševljavao savremenike i izvanrednim izvođačkim umećem. Dela: "Četiri godišnja doba", "L'estro armonico", "Il ...

Fudbalske legende Partizana: Milan Galić

- 3.3.26

Milan Galić je rođen 8. marta 1938. godine u Starom Đurđevu kod Temerina, a umro u Beogradu, 13. septembra 2014. godine. Sa Partizanom je osvojio 4 titule prvaka i igrao u finalu Kupa evropskih šampiona. Naravno, ima svoje mesto i u idealnom timu Partizana, izabranom od strane navijača. Životni put jednog od najboljih fudbalera Jugoslavije svih vremena, bio je težak kao malo kome od njegovih kolega. Oca je izgubio još u prvim godinama života, majku su mu ubile ustaše pred kraj rata, pa je, kao i mnoga deca, posle oslobođenja smešten u dom. Najpre u Novom Bečeju, pa Novom Sadu, Kanjiži, Molu, Titelu, da bi najzad, 1949. godine, premešten u dom u Zrenjaninu, gde će ostati 6 godina. Fudbal je počeo da trenira kao četrnaestogodišnjak u Proleteru, vrlo brzo postao je omladinski reprezentativac Vojvodine, a sa 16 godina i omladinski reprezentativac Jugoslavije. U Partizan je prešao 1958. godine, kao već afirmisan igrač, ali je pravo da zaigra stekao tek u prolećnom delu te sezone. Prakt...

Dogodilo se na današnji dan

- 3.3.26

Danas je utorak, 3. mart, 2026. 1652 - Rođen je engleski pisac Tomas Otvej, dramski pisac. Predstavnik je takozvane "herojske drame" svojevrsnog spoja između elizabetanske književne baštine i francuskog klasicizma. Dela: "Spasena Venecija", "Siroče", "Don Karlos". 1703 - Umro je engleski fizičar Robert Huk, sekretar Kraljevskog društva u Londonu. Usavršio je barometar, teleskop i mikroskop i prvi otkrio ćelijsku strukturu biljaka. Dokazao je okretanje Zemlje i gravitaciju nebeskih tela i autor je zakona o istezanju elastičnih tela ("Hukoov zakon"). 1707 - Umro je mogulski car Aurangzeb, najmlađi sin cara Džehana, poslednji veliki mogulski vladar Indije, koji je tom zemljom upravljao od 1658. do smrti. U ratu za naslednika trona 1657. kad je teško oboleo njegov otac, pobedio je brata Dara Šikoha i potom je prilikom krunisanja u Delhiju uzeo titulu "alamgir" (osvajač sveta). Vladao je surovo i opravdao je tit...